Năm nay, thêm một “báo động đỏ” khi Viện Kiểm nghiệm an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) Quốc gia công bố, hơn 80% mẫu hạt dưa, ớt bột được kiểm nghiệm tại viện có chất Rhodamine, một hóa chất gây ung thư cấm dùng trong thực phẩm.

Tràn lan mứt kẹo “không tên”

Từ hơn một tuần nay, suốt dọc phố Hàng Buồm, trung tâm kinh doanh bánh kẹo lớn nhất nhì Hà Nội, đã tấp nập khách. Bên cạnh những dãy bánh kẹo ngoại nhập sang trọng là những rổ bánh kẹo đủ kiểu dáng, cùng với rất nhiều loại mứt trái cây được nhuộm phẩm màu sặc sỡ bày ngay trên vỉa hè.

Theo nhiều chủ hàng, đây là loại bánh kẹo được nhập từ Trung Quốc, Thái Lan và tính theo cân nên không có bao bì và “hạn sử dụng thì vô tư vì hàng mới nhập”. Các loại mứt quả cũng vậy, bày ngồn ngộn trong các rổ to hoặc túi nylon có trọng lượng từ 1 kg trở lên nhưng không có dòng nào về nơi sản xuất hay hạn sử dụng.

Bánh kẹo, mứt tết không rõ nguồn gốc  bán tràn lan ở Hàng Buồm, Hà Nội. Ảnh: Đức Long.

Tuy nhiên, một mặt hàng vốn nằm trong danh sách tiêu thụ “hot” nhất dịp này là hạt dưa thì lại hoàn toàn vắng bóng. Chị Hoa, chủ một cửa hàng lớn ngay gần đầu phố Hàng Buồm, cho biết: “Bằng giờ này mọi năm tôi đã bán được hàng tạ hạt dưa rồi. Năm nay, do thông tin đưa là hạt dưa có chất độc gì đó nên chẳng ai mua”. 

Nói về chuyện ATVSTP của các mặt hàng trọng điểm phục vụ Tết, nhiều lãnh đạo của các ngành chức năng đã... thở dài. Một cán bộ Sở Y tế Hà Nội than: “Như làng mứt Xuân Đỉnh, nằm giữa Thủ đô, năm nào kiểm tra cũng vi phạm. Chỉ nhìn bằng mắt thường cũng thấy quy trình chế biến mứt bẩn khủng khiếp, vậy mà cứ xử phạt, cứ đình chỉ, nhưng rồi đâu vẫn hoàn đấy”.

Không quản nổi

Theo ông Nguyễn Việt Cường, Chánh thanh tra Sở Y tế Hà Nội, những cửa hàng, cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm bị phát hiện vi phạm ATVSTP đều bị lập biên bản xử lý, ngừng lưu thông, tạm giữ hoặc tiêu hủy các mặt hàng vi phạm. Thế nhưng, với hàng chục nghìn cơ sở sản xuất, buôn bán, kinh doanh thực phẩm lớn nhỏ thì phần phát hiện vi phạm chỉ như “muối bỏ bể”.

Theo ông Nguyễn Công Khẩn, Cục trưởng Cục ATVSTP, càng gần Tết, việc sử dụng các loại hoá chất, phụ gia độc hại trong sản xuất, chế biến thực phẩm để bảo quản, kéo dài thời gian sử dụng của sản phẩm càng diễn ra phổ biến. Do vậy, ngoài việc tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các cơ sở vi phạm, Cục ATVSTP sẽ phối hợp với các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền để hướng dẫn người tiêu dùng biết phương pháp lựa chọn, chế biến thực phẩm an toàn.

“Chỉ mua thực phẩm ở những cơ sở đạt điều kiện, công bố tiêu chuẩn chất lượng. Tuyệt đối không mua, sử dụng những loại thực phẩm nghi ngờ về chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ”, ông Khẩn khuyến cáo. 

Tuy nhiên, với chế tài xử phạt chưa đủ mạnh như hiện nay, để các cơ sở kinh doanh thực phẩm “bẩn” biết sợ mà không dám tái phạm là điều rất khó khăn.